Ścięgno Achillesa
Tendinopatia ścięgna Achillesa – fizjoterapia Pruszcz Gdański
Tendinopatia ścięgna Achillesa to częsty problem przeciążeniowy, który może powodować ból, sztywność oraz ograniczenie sprawności podczas chodzenia, biegania czy wchodzenia po schodach. Dolegliwości mogą pojawiać się stopniowo, bez jednego konkretnego urazu, i z czasem coraz bardziej utrudniać codzienną aktywność.
Problem może dotyczyć zarówno osób aktywnych fizycznie, jak i tych, które na co dzień nie uprawiają sportu. Często pojawia się po zwiększeniu obciążeń treningowych, zmianie rodzaju aktywności, dłuższym marszu, intensywnym wysiłku albo po okresie mniejszej aktywności i nagłym powrocie do ruchu.
W C7MED dobieramy sposób terapii do rodzaju zmian, czasu trwania dolegliwości oraz możliwości funkcjonalnych pacjenta. W zależności od problemu wykorzystujemy terapię manualną, ćwiczenia oraz nowoczesną fizykoterapię, m.in. falę uderzeniową, INDIBA Activ, laser wysokoenergetyczny i inne metody wspomagające proces leczenia.
Czym jest tendinopatia ścięgna Achillesa?
Tendinopatia to zaburzenie dotyczące struktury i funkcji ścięgna, które najczęściej rozwija się pod wpływem długotrwałego lub powtarzającego się przeciążenia. W przypadku ścięgna Achillesa problem może występować w dwóch głównych lokalizacjach:
- w środkowej części ścięgna – najczęściej kilka centymetrów powyżej kości piętowej,
- w miejscu przyczepu ścięgna do kości piętowej – tzw. tendinopatia przyczepowa.
Nie każda dolegliwość w okolicy ścięgna Achillesa oznacza jednak tendinopatię. Ból może być związany również z innymi problemami, dlatego przed rozpoczęciem terapii ważne jest określenie źródła objawów i ocena funkcji całej kończyny dolnej.
Objawy tendinopatii ścięgna Achillesa
Objawy tendinopatii ścięgna Achillesa mogą rozwijać się stopniowo i początkowo pojawiać się tylko podczas większego wysiłku. Z czasem dolegliwości mogą występować również podczas codziennego chodzenia, po dłuższym siedzeniu albo po rozpoczęciu ruchu po okresie odpoczynku.
Do najczęściej zgłaszanych objawów należą:
- ból w przebiegu ścięgna Achillesa lub w miejscu jego przyczepu do kości piętowej,
- sztywność w okolicy ścięgna, szczególnie po nocy lub po dłuższym odpoczynku,
- ból podczas chodzenia, biegania, wspięć na palce lub wchodzenia po schodach,
- tkliwość ścięgna przy ucisku,
- uczucie napięcia lub ciągnięcia w tylnej części łydki i pięty,
- pogrubienie ścięgna, zwłaszcza przy dłużej trwających dolegliwościach,
- zmniejszenie siły i tolerancji obciążenia kończyny podczas wysiłku.
Charakter bólu może być różny. U części pacjentów dolegliwości są największe na początku ruchu i zmniejszają się po rozgrzaniu, u innych nasilają się wraz z kolejnymi minutami aktywności lub pojawiają się dopiero po jej zakończeniu.
Warto również zwrócić uwagę na nagły, bardzo silny ból połączony z uczuciem uderzenia lub „strzału” w okolicy ścięgna oraz wyraźnym osłabieniem możliwości stania na palcach. Taki obraz może wskazywać na częściowe lub całkowite uszkodzenie ścięgna Achillesa i wymaga pilnej oceny lekarskiej.
Przyczyny i czynniki ryzyka tendinopatii ścięgna Achillesa
Tendinopatia ścięgna Achillesa najczęściej rozwija się wtedy, gdy obciążenia działające na ścięgno przez dłuższy czas przekraczają jego aktualną zdolność do regeneracji i adaptacji. Nie musi to oznaczać jednego dużego urazu – znacznie częściej problem narasta stopniowo.
Do czynników, które mogą sprzyjać przeciążeniu ścięgna Achillesa, należą:
- nagłe zwiększenie intensywności lub objętości treningu,
- częste bieganie, skakanie lub inne aktywności wymagające powtarzalnego odbicia ze stopy,
- powrót do aktywności po dłuższej przerwie bez stopniowego zwiększania obciążeń,
- zmiana nawierzchni, rodzaju treningu lub obuwia,
- ograniczona ruchomość stawu skokowego,
- osłabienie mięśni łydki i całej kończyny dolnej,
- nieprawidłowe rozłożenie obciążeń podczas chodu lub biegu,
- długotrwałe przeciążenia związane z pracą lub codzienną aktywnością,
- wcześniejsze urazy w obrębie stawu skokowego, łydki lub ścięgna Achillesa.
Znaczenie mogą mieć również wiek, masa ciała, ogólna sprawność oraz choroby współistniejące wpływające na kondycję tkanek. Samo występowanie jednego z tych czynników nie oznacza jednak, że tendinopatia musi się rozwinąć – zwykle problem wynika z połączenia kilku elementów.
Dlatego w terapii nie skupiamy się wyłącznie na miejscu bólu. Warto ocenić również sposób obciążania kończyny, pracę łydki, ruchomość stawu skokowego oraz czynniki, które mogły doprowadzić do przeciążenia ścięgna.
Jak diagnozujemy tendinopatię ścięgna Achillesa?
Rozpoznanie tendinopatii ścięgna Achillesa opiera się przede wszystkim na wywiadzie oraz badaniu funkcjonalnym. Istotne jest nie tylko miejsce bólu, ale również to, kiedy dolegliwości się pojawiają, jak reagują na obciążenie i czy ograniczają codzienną aktywność lub sport.
Podczas badania fizjoterapeuta może ocenić m.in.:
- lokalizację i charakter bólu,
- tkliwość oraz ewentualne pogrubienie ścięgna,
- ruchomość stawu skokowego,
- siłę mięśni łydki,
- zdolność do wspięcia na palce i tolerancję obciążenia kończyny,
- sposób chodzenia oraz reakcję ścięgna na wybrane próby funkcjonalne.
Badania obrazowe nie zawsze są konieczne do rozpoczęcia fizjoterapii. W przypadku typowego obrazu klinicznego często wystarcza dobrze przeprowadzony wywiad i badanie funkcjonalne. Jeśli jednak objawy są nietypowe, bardzo nasilone, utrzymują się mimo leczenia lub istnieje podejrzenie uszkodzenia ścięgna, lekarz może zlecić dodatkowe badania, najczęściej USG lub rezonans magnetyczny.
Ważne jest również odróżnienie tendinopatii od innych problemów, które mogą powodować ból w tylnej części pięty i łydki, np. zapalenia kaletki, podrażnienia tkanek okołościęgnistych czy częściowego uszkodzenia ścięgna Achillesa.
Jak leczymy tendinopatię ścięgna Achillesa w C7MED?
Sposób terapii zależy od miejsca występowania zmian, czasu trwania dolegliwości, poziomu aktywności pacjenta oraz tego, jak ścięgno reaguje na obciążenie. Innego postępowania może wymagać świeże przeciążenie, a innego tendinopatia utrzymująca się od wielu miesięcy.
W C7MED możemy wykorzystywać zarówno odpowiednio dobrane ćwiczenia i terapię manualną, jak również nowoczesne zabiegi fizykoterapeutyczne. Poszczególne metody mogą być stosowane samodzielnie lub łączone w zależności od aktualnego stanu pacjenta.
- Ćwiczenia i kinezyterapia – ważnym elementem terapii jest stopniowe zwiększanie zdolności ścięgna do przenoszenia obciążeń. W zależności od etapu terapii stosujemy odpowiednio dobrane ćwiczenia mięśni łydki i całej kończyny dolnej, stopniując ich intensywność.
- Terapia manualna i praca z tkankami miękkimi – może obejmować pracę w obrębie łydki, stawu skokowego i innych struktur, których ograniczona ruchomość lub nadmierne napięcie mogą wpływać na funkcjonowanie kończyny.
- Skupiona fala uderzeniowa – może być stosowana w wybranych przewlekłych tendinopatiach ścięgna Achillesa. Pozwala precyzyjnie oddziaływać na określony obszar zmienionego ścięgna.
- Radialna fala uderzeniowa – znajduje zastosowanie w terapii przewlekłych przeciążeń ścięgien i ich przyczepów oraz tkanek miękkich w otoczeniu ścięgna Achillesa.
- INDIBA Activ – terapia radiofrekwencyjna, którą możemy włączyć do postępowania przy wybranych dolegliwościach przeciążeniowych i bólowych w obrębie tkanek miękkich.
- Laser wysokoenergetyczny HIL – może być stosowany jako jedna z metod fizykoterapii w terapii bólu oraz problemów przeciążeniowych tkanek miękkich.
Nie każdy pacjent z tendinopatią Achillesa potrzebuje wszystkich tych metod. Dobór terapii powinien wynikać z badania oraz reakcji ścięgna na obciążenie i zastosowane leczenie. Szczególnie istotne jest stopniowe przywracanie ścięgnu zdolności do przenoszenia obciążeń potrzebnych podczas chodzenia, biegania, pracy czy uprawiania sportu.
Podczas kolejnych wizyt oceniamy reakcję na terapię. Jeżeli zastosowane postępowanie nie przynosi oczekiwanej poprawy, modyfikujemy rodzaj ćwiczeń, poziom obciążenia lub wykorzystywane metody fizykoterapeutyczne zamiast powtarzać nieskuteczny schemat.
Fala uderzeniowa w tendinopatii ścięgna Achillesa
Fala uderzeniowa może być stosowana szczególnie w przypadku przewlekłej tendinopatii ścięgna Achillesa, gdy dolegliwości utrzymują się od dłuższego czasu i ograniczają aktywność pacjenta. Zabieg dobieramy do miejsca występowania zmian oraz charakteru problemu.
W C7MED wykorzystujemy dwa rodzaje fali uderzeniowej:
- skupioną falę uderzeniową – pozwalającą precyzyjnie oddziaływać na wybrany obszar ścięgna,
- radialną falę uderzeniową – stosowaną w terapii przeciążonych tkanek miękkich i zmian w obrębie ścięgien oraz ich przyczepów.
W zależności od obrazu klinicznego możemy zastosować jeden rodzaj fali lub odpowiednio dobrać metodę do lokalizacji zmian. Szczególnej ostrożności wymaga tendinopatia przyczepowa, ponieważ sposób aplikacji powinien uwzględniać bezpośrednie sąsiedztwo kości piętowej i innych struktur tej okolicy.
Najczęściej wykonujemy około 5 zabiegów fali uderzeniowej. Dokładna liczba zależy jednak od czasu trwania problemu, reakcji ścięgna na terapię oraz stopnia nasilenia dolegliwości.
Pomiędzy kolejnymi zabiegami zachowujemy zazwyczaj przerwę od 3 do 7 dni. Jest to czas potrzebny na reakcję tkanek na zastosowany bodziec i zachodzenie zmian związanych z procesem przebudowy oraz regeneracji.
Fala uderzeniowa nie powinna być traktowana jako jedyne postępowanie w każdym przypadku tendinopatii Achillesa. U wielu pacjentów najlepsze efekty uzyskuje się wtedy, gdy zabiegi są połączone z odpowiednio dobranym i stopniowanym obciążaniem ścięgna oraz ćwiczeniami dostosowanymi do jego aktualnej tolerancji.
Kiedy warto zgłosić się do fizjoterapeuty?
Do fizjoterapeuty warto zgłosić się wtedy, gdy ból lub sztywność w okolicy ścięgna Achillesa utrzymują się przez kilka dni, powracają po aktywności albo zaczynają ograniczać chodzenie, bieganie czy inne codzienne czynności.
Szczególnie warto skonsultować problem, jeśli:
- ból nasila się podczas chodzenia, biegania lub wspięć na palce,
- po nocy lub dłuższym odpoczynku pojawia się wyraźna sztywność ścięgna,
- dolegliwości regularnie wracają po wysiłku,
- ścięgno stało się wyraźnie tkliwe lub pogrubiałe,
- zmniejszyła się siła łydki albo tolerancja obciążenia kończyny,
- próby samodzielnego odpoczynku, zmiany obuwia lub ograniczenia aktywności nie przynoszą trwałej poprawy,
- problem trwa już kilka tygodni lub miesięcy.
Wczesna ocena pozwala określić, czy rzeczywiście mamy do czynienia z tendinopatią, czy też ból pochodzi z innej struktury. Pozwala też szybciej dobrać odpowiedni poziom obciążenia i uniknąć przypadkowego stosowania metod, które nie odpowiadają rzeczywistej przyczynie problemu.
Jeżeli ból pojawił się nagle, był bardzo silny i towarzyszyło mu uczucie uderzenia, trzasku lub nagła utrata siły w stopie, konieczna jest pilna konsultacja lekarska ze względu na możliwość częściowego lub całkowitego zerwania ścięgna Achillesa.
Najczęstsze pytania o tendinopatię ścięgna Achillesa
Czy przy tendinopatii ścięgna Achillesa potrzebne jest USG?
Nie zawsze. W wielu przypadkach rozpoznanie można oprzeć na wywiadzie i badaniu funkcjonalnym. USG bywa pomocne, gdy objawy są nietypowe, problem trwa długo, istnieje podejrzenie uszkodzenia ścięgna albo wcześniejsze leczenie nie przynosi poprawy.
Ile zabiegów fali uderzeniowej wykonuje się przy tendinopatii Achillesa?
Najczęściej wykonujemy około 5 zabiegów. Ostateczna liczba zależy od czasu trwania dolegliwości, miejsca występowania zmian oraz reakcji ścięgna na terapię.
Jak często wykonuje się falę uderzeniową?
Standardowo zachowujemy przerwę od 3 do 7 dni pomiędzy kolejnymi zabiegami. Pozwala to tkankom odpowiednio zareagować na zastosowany bodziec.
Czy podczas leczenia trzeba całkowicie zrezygnować z aktywności?
Nie zawsze. Całkowity odpoczynek często nie jest konieczny, ale aktywność powinna być dostosowana do aktualnej tolerancji ścięgna. W wielu przypadkach lepszym rozwiązaniem jest czasowe ograniczenie najbardziej obciążających aktywności i stopniowy powrót do pełnego obciążenia.
Kiedy można wrócić do biegania?
Powrót do biegania powinien zależeć od objawów, siły łydki i reakcji ścięgna na stopniowo zwiększane obciążenie. Nie warto kierować się wyłącznie upływem określonej liczby tygodni. Istotne jest to, czy ścięgno dobrze toleruje ćwiczenia, marsz, wspięcia na palce i bardziej dynamiczne zadania.
Czy tendinopatia Achillesa może przejść sama?
Łagodne dolegliwości mogą czasami zmniejszyć się po ograniczeniu przeciążenia, ale w przewlekłej tendinopatii sam odpoczynek często nie rozwiązuje problemu. Ścięgno zwykle wymaga stopniowego i odpowiednio dobranego obciążania, aby odzyskać zdolność do pracy podczas codziennych i sportowych aktywności.
Czy ból ścięgna Achillesa zawsze oznacza tendinopatię?
Nie. Ból w tej okolicy może wynikać również z innych problemów, m.in. podrażnienia tkanek okołościęgnistych, zapalenia kaletki, częściowego uszkodzenia ścięgna czy dolegliwości związanych z jego przyczepem do kości piętowej. Dlatego przed rozpoczęciem terapii warto ocenić źródło objawów.
Fizjoterapia ścięgna Achillesa
Jeśli dokucza Ci ból, sztywność lub przeciążenie ścięgna Achillesa, zapraszamy do C7MED w Pruszczu Gdańskim. Pomagamy pacjentom z Pruszcza Gdańskiego oraz okolicznych miejscowości, m.in. Rotmanki, Straszyna, Rusocina, Łęgowa, Cieplewa i Różyn.
Podczas wizyty ocenimy charakter problemu i dobierzemy odpowiednie postępowanie – od ćwiczeń i terapii manualnej po zabiegi fizykoterapeutyczne, jeśli będą wskazane.
Rejestracja: 509 406 576
Umów się na wizytę w C7med
poprzez formularz kontaktowy na naszej stronie